Pip là gì? Cách tính Pip trong Forex

Thị trường ngoại hối là nơi tiền tệ của các quốc gia được trao đổi, tạo thành thị trường tài chính lớn nhất và có tính thanh khoản cao nhất trên thế giới. Để kiếm lợi nhuận từ sự biến động giá cả khổng lồ này, nhà giao dịch cần có một thước đo chuẩn mực, một đơn vị thống nhất để định lượng chính xác sự thay đổi nhỏ nhất trong tỷ giá hối đoái. Đơn vị đó chính là Pip (Price Interest Point).

Việc hiểu rõ Pip không chỉ là một kiến thức cơ bản mà còn là chìa khóa để tính toán lợi nhuận, thua lỗ, và quản lý rủi ro một cách hiệu quả. Một nhà giao dịch chuyên nghiệp luôn bắt đầu mọi phân tích và quyết định bằng việc xác định giá trị của Pip trong giao dịch của mình.

1. Pip là gì?

Pip là đơn vị đo lường sự thay đổi nhỏ nhất trong tỷ giá hối đoái của một cặp tiền tệ trên thị trường Forex. Đây là cách tiêu chuẩn để các nhà giao dịch tính mức biến động giá, đo lường lợi nhuận – thua lỗ và đánh giá rủi ro.

Đối với hầu hết các cặp tiền tệ, Pip được tính bằng chữ số thập phân thứ tư sau dấu phẩy trong báo giá.

• Ví dụ: Cặp EUR/USD di chuyển giá từ 1.1000 lên 1.1001, sự thay đổi này là 1 Pip.

Tuy nhiên, các cặp tiền tệ có liên quan đến đồng Yên Nhật (JPY) là một ngoại lệ nổi bật. Do giá trị danh nghĩa của JPY thấp hơn đáng kể so với các đồng tiền chính khác, Pip được tính bằng chữ số thập phân thứ hai sau dấu phẩy.

• Ví dụ: Cặp USD/JPY di chuyển giá từ 150.00 lên 150.01, sự thay đổi này là 1 Pip.

Ngày nay, với sự phát triển của công nghệ và tính cạnh tranh của các nhà môi giới, giá cả thường được báo giá với độ chính xác cao hơn, thêm một chữ số thập phân nữa. Đơn vị này được gọi là Pipette (hay còn gọi là Fractional Pip – Pip phân đoạn).

• Đối với hầu hết các cặp: Pipette là chữ số thập phân thứ năm (ví dụ: EUR/USD: 1.10005).
• Đối với cặp JPY: Pipette là chữ số thập phân thứ ba (ví dụ: USD/JPY: 150.008).

Vai trò của Pipette: Giúp nhà giao dịch nắm bắt những biến động giá cực kỳ nhỏ, đặc biệt hữu ích cho các chiến lược giao dịch tần suất cao. Tuy nhiên, đối với phần lớn nhà giao dịch, Pip (chữ số thứ tư hoặc thứ hai) vẫn là thước đo chính để tính toán lợi nhuận và thua lỗ.

2. Cách tính giá trị Pip để quy đổi thành lợi nhuận

Hiểu pip chỉ là bước đầu, điều quan trọng hơn là biết giá trị của mỗi pip được quy đổi thành bao nhiêu tiền thật (thường tính bằng USD). Đây là yếu tố quyết định chính xác số tiền lời/lỗ mỗi khi giá nhích lên hoặc giảm xuống 1 pip.

Giá trị pip được xác định dựa trên ba yếu tố:

• Cặp tiền đang giao dịch
• Khối lượng giao dịch (lot size)
• Tỷ giá hối đoái tại thời điểm vào lệnh

2.1. Công thức tổng quát tính giá trị Pip

Giá trị Pip = (Kích thước Pip x Khối lượng giao dịch) / Tỷ giá của đồng tiền định giá

Trong đó:

• Kích thước pip: 0.0001 (hoặc 0.01 với các cặp JPY)
• Khối lượng giao dịch: tính theo đơn vị cơ sở (ví dụ: 100.000 cho 1 Standard Lot)

2.2. Cách tính trong từng trường hợp cụ thể

Đồng tiền định giá là USD: Đây là trường hợp đơn giản nhất vì đồng tiền định giá trùng với đồng tiền của tài khoản. Ví dụ: EUR/USD, GBP/USD

• 1 Standard Lot (100.000 đơn vị): Giá trị Pip = 0.0001 × 100.000 = 10$/pip
• 1 Mini Lot (10.000 đơn vị): Giá trị Pip = 0.0001 × 10.000 = 1$/pip
• 1 Micro Lot (1.000 đơn vị): Giá trị Pip = 0.0001 × 1.000 = 0.10$/pip

Đồng tiền cơ sở là USD: Trong trường hợp này, pip cần được quy đổi thêm vì pip tạo ra giá trị bằng đồng tiền định giá, không phải USD như các cặp: USD/JPY, USD/CAD

Ví dụ: giao dịch 1 Standard Lot USD/JPY, tỷ giá = 150.00

• Giá trị Pip ban đầu = 0.01 × 100.000 = 1.000 JPY
• Giá trị Pip quy đổi sang $ = 1.000 JPY : 150.00 = 6.66$/pip

Cả hai đồng tiền đều không phải USD: Đây là trường hợp phức tạp nhất vì phải quy đổi qua một cặp chứa USD.

Ví dụ: Giao dịch EUR/GBP, tỷ giá hiện tại là 0.8500. Tỷ giá GBP/USD là 1.2500.

• Bước 1: Tính giá trị Pip ban đầu = 0.0001 × 100.000 = 10 GBP
• Bước 2: Quy đổi sang USD = 10 GBP × 1.2500 (Tỷ giá GBP/USD) = 12.50$/pip

3. Tầm quan trọng của Pip trong Forex

Pip là đơn vị đo cốt lõi của thị trường Forex, đóng vai trò như ngôn ngữ chung để xác định biến động giá. Việc nắm vững Pip là yếu tố phân biệt giữa một quyết định giao dịch cảm tính và một chiến lược được tính toán kỹ lưỡng, chuyên nghiệp.

3.1. Nền tảng đo lường rủi ro và đặt lệnh dừng lỗ

Mọi kế hoạch quản lý rủi ro chuẩn mực trong Forex đều được xây dựng dựa trên đơn vị Pip. Pip là thước đo định lượng hóa rủi ro thị trường:

• Xác định điểm dừng lỗ: Nhà giao dịch cần phải xác định chính xác Stop Loss được đặt cách điểm vào lệnh bao nhiêu Pip? Con số này quyết định khoảng cách an toàn tối đa mà vị thế có thể chịu đựng được trước khi đóng lệnh.
• Xác định sức chịu đựng của tài khoản: Cần tính toán xem tài khoản hiện tại có thể chịu được tối đa bao nhiêu Pip chạy ngược với khối lượng giao dịch đã chọn.
• Quyết định khối lượng giao dịch: Yếu tố quan trọng nhất. Sau khi xác định số Pip rủi ro, nhà giao dịch chuyên nghiệp phải tính toán khối lượng Lot tối đa để đảm bảo tổng số tiền bị mất nếu Stop Loss bị chạm không vượt quá hạn mức rủi ro cho phép của tài khoản (ví dụ: không quá 1-2% vốn).

Nếu không xác định chính xác số Pip cho các ngưỡng Stop Loss và Take Profit, kết quả giao dịch sẽ trở nên ngẫu nhiên và mất kiểm soát, bất kể chất lượng của chiến lược phân tích.

3.2. Công cụ Tính toán lợi nhuận và thua lỗ

Hiểu Pip cho phép nhà giao dịch tính toán nhanh chóng và độc lập kết quả P/L (Profit/Loss) mà không cần phụ thuộc vào bảng hiển thị của nhà môi giới.

Công thức: Lợi nhuận/Thua lỗ =Số Pip Thay đổi x Giá trị Pip

Nhà giao dịch chuyên nghiệp luôn sử dụng cách tính này để nắm rõ mức lợi nhuận tiềm năng và mức rủi ro bằng tiền mặt trước khi nhấn nút đặt lệnh. Khả năng định lượng kết quả giao dịch theo Pip trước khi thị trường di chuyển là dấu hiệu của sự kỷ luật và tính toán chiến lược.

3.3. Tiêu chuẩn so sánh chi phí giao dịch

Chi phí giao dịch là một phần không thể thiếu của việc kiếm lợi nhuận, và các chi phí này đều được đo lường bằng Pip:

• Spread (Chênh lệch giá mua/bán): Được tính trực tiếp bằng Pip. Một Spread 1 Pip so với 3 Pip tạo ra sự khác biệt lớn về chi phí tích lũy, đặc biệt đối với những nhà giao dịch thực hiện nhiều lệnh trong ngày hoặc theo phong cách scalping, nơi lợi nhuận thường chỉ được tính bằng vài Pip.
• Commission (Phí hoa hồng): Mặc dù thường được tính bằng tiền tệ, chi phí này cũng có thể quy đổi ra Pip để so sánh công bằng hơn với Spread.
• Slippage (Trượt giá): Khoảng cách trượt giá được thể hiện bằng Pip, giúp nhà giao dịch đánh giá chất lượng khớp lệnh của nhà môi giới.

So sánh chi phí giao dịch bằng Pip là bước cần thiết để tối ưu hóa hiệu suất lâu dài.

3.4. Đánh giá độ biến động và tính thanh khoản

Biên độ Pip được sử dụng để đánh giá sự sôi động hay yên ắng của thị trường:

Đo lường độ biến động: Các thời điểm thị trường có các sự kiện kinh tế lớn hoặc tin tức quan trọng thường tạo ra biên độ Pip rộng hơn trong một khoảng thời gian ngắn.

• Ví dụ: Trong phiên giao dịch London (hoặc New York), cặp EUR/USD có thể biến động 60-90 Pip/ngày, trong khi đó, phiên Á thường chỉ ghi nhận 20-40 Pip/ngày.

Phân tích thanh khoản: Biên độ Pip và tốc độ di chuyển của nó giúp đánh giá tính thanh khoản của thị trường tại thời điểm đó. Biên độ hẹp và Spread rộng trong các phiên ít thanh khoản (như phiên Á muộn) cho thấy thị trường đang mỏng và dễ bị thao túng.

Việc hiểu rõ biên độ Pip điển hình của một cặp tiền tệ trong từng phiên giao dịch ảnh hưởng trực tiếp đến việc lựa chọn chiến lược giao dịch phù hợp.

Kết luận

Việc nắm vững Pip và giá trị của nó là điều kiện tiên quyết để chuyển từ một người mới tham gia sang một nhà giao dịch có kỷ luật và thành công. Chúc các nhà giao dịch luôn đưa ra những quyết định sáng suốt và đạt được lợi nhuận bền vững trên thị trường đầy thách thức này!