Non-Farm là gì? Tại sao nó ảnh hưởng lớn đến giao dịch Forex

Trong thị trường Forex, ít chỉ số kinh tế nào tạo ra sức ảnh hưởng mạnh mẽ và tức thì như báo cáo Non-Farm Payroll (NFP). Đây không chỉ là một con số thống kê khô khan, mà còn là tín hiệu phản ánh sức khỏe của nền kinh tế lớn nhất thế giới – Mỹ. Bản tin này có thể tạo ra cơ hội lợi nhuận cực lớn, nhưng đồng thời cũng có thể cuốn phăng tài khoản của những ai thiếu kỷ luật và hiểu biết. Bài viết này sẽ khám phá sâu về Non-Farm Payroll, từ định nghĩa cơ bản đến lý do tại sao nó trở thành yếu tố then chốt trong giao dịch Forex giúp người đọc hiểu rõ hơn.

1. Nonfarm là gì?

Non-Farm, viết đầy đủ là Non-Farm Payrolls hay còn gọi là Bảng lương phi nông nghiệp, là báo cáo việc làm phi nông nghiệp do Bộ Lao động Mỹ công bố hàng tháng. Báo cáo này đo lường số lượng việc làm mới được tạo ra hoặc mất đi trong nền kinh tế Mỹ, ngoại trừ các lĩnh vực nông nghiệp, hộ gia đình cá nhân, tổ chức phi lợi nhuận và một số ngành khác như quân sự. Lý do loại trừ nông nghiệp vì lĩnh vực này thường biến động theo mùa vụ, dễ làm méo mó dữ liệu tổng thể. Bằng cách tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, xây dựng và dịch vụ, NFP cung cấp một cái nhìn chính xác về xu hướng tăng trưởng bền vững.

Mỗi báo cáo thường xoay quanh ba chỉ số quan trọng:

• Non-Farm Employment Change (Số lượng việc làm mới): Nó đo lường quy mô mở rộng của lực lượng lao động trong tháng qua. Con số này cao hơn dự báo thường giúp đồng USD tăng giá.
• Unemployment Rate (Tỷ lệ thất nghiệp): Chỉ số này phản ánh sức khỏe tổng thể của thị trường lao động. Nó cho biết tỷ lệ phần trăm người dân đang tích cực tìm việc nhưng chưa có việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp giảm là tín hiệu tích cực cho thấy kinh tế đang đi lên.
• Average Hourly Earnings (Thu nhập trung bình mỗi giờ): Chỉ số này đo lường sự thay đổi trong mức lương mà doanh nghiệp chi trả cho nhân viên. Đây là thước đo lạm phát tiền lương. Nếu thu nhập tăng, chi tiêu tiêu dùng tăng, dẫn đến áp lực lạm phát và khả năng tăng lãi suất.

Những dữ liệu này không chỉ cho biết thị trường lao động đang mạnh hay yếu, mà còn đóng vai trò như chỉ báo sớm cho tình hình kinh tế tổng thể. Chẳng hạn, khi số liệu NFP cho thấy việc làm tăng trưởng mạnh, điều đó đồng nghĩa người dân có thu nhập cao hơn và chi tiêu nhiều hơn, qua đó hỗ trợ tăng trưởng GDP.

Bản tin NFP được công bố vào thứ Sáu đầu tiên mỗi tháng, lúc 8:30 sáng theo giờ Eastern Time (ET), tức khoảng 20:30 tối theo giờ Việt Nam. Trước thời điểm phát hành, giới phân tích thường đưa ra dự báo dựa trên các khảo sát từ doanh nghiệp và chuyên gia kinh tế. Thị trường biến động mạnh nhất khi có sự chênh lệch lớn giữa con số thực tế so với dự báo. Một yếu tố đáng chú ý khác là dữ liệu NFP đôi khi được điều chỉnh trong những tháng sau, dựa trên thông tin mới cập nhật, khiến thị trường có thêm một lần phản ứng nữa.

2. Tại sao Non-Farm ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế Mỹ?

Non-Farm không chỉ là một chỉ số việc làm, nó còn phản ánh nhịp đập của nền kinh tế Mỹ. Khi số lượng việc làm tăng, thu nhập cá nhân cũng tăng theo, kéo theo mức chi tiêu tiêu dùng cao hơn. Chi tiêu tiêu dùng chiếm tới 70% GDP của Mỹ, nên chỉ cần dữ liệu việc làm tích cực, nền kinh tế lập tức được thúc đẩy mạnh mẽ.

Ngược lại, khi NFP yếu, sức mua của người dân giảm, doanh nghiệp cắt giảm đầu tư, rủi ro suy thoái tăng lên.

NFP cũng là một trong những dữ liệu quan trọng nhất Fed sử dụng khi quyết định chính sách tiền tệ. Một báo cáo NFP mạnh thường khiến Fed cân nhắc tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát. Ngược lại, khi NFP xấu, Fed có thể giảm lãi suất hoặc tung ra các biện pháp hỗ trợ kinh tế.

Một ví dụ rõ ràng là giai đoạn sau đại dịch Covid 2019: khi việc làm phục hồi mạnh, NFP liên tục vượt dự báo, góp phần thúc đẩy chu kỳ tăng lãi suất quyết liệt của Fed từ 2022–2023, đẩy đồng USD lên mức cao nhất trong nhiều năm. Và vì USD là đồng tiền dự trữ toàn cầu, những bước đi này gây ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống tài chính thế giới.

3. Ảnh hưởng của Non-Farm đến giao dịch Forex

Trong thị trường Forex, NFP được xem như vua của các báo cáo kinh tế. Lý do rất đơn giản: phần lớn các cặp tiền chính đều liên quan đến USD. Chỉ cần NFP công bố, thị trường có thể biến động hàng chục đến hàng trăm pip chỉ trong vài phút.

Khi NFP vượt kỳ vọng, ví dụ báo cáo tạo ra 200.000 việc làm thay vì 150.000 như dự đoán:

• thị trường kỳ vọng Fed tăng lãi suất
• USD mạnh lên
• các cặp như EUR/USD, GBP/USD thường giảm mạnh

Ngược lại, nếu NFP yếu hơn dự báo, USD có xu hướng suy yếu, đẩy các cặp này lên giá.

Ngoài USD, NFP còn tác động đến cảm xúc rủi ro toàn cầu:

• NFP yếu → nhà đầu tư tìm nơi trú ẩn → JPY và CHF mạnh lên.
• NFP mạnh → dòng tiền đổ vào USD và các tài sản sinh lời → USD/JPY thường nhảy vọt.

Tuy nhiên, không phải lúc nào thị trường cũng phản ứng đúng như sách giáo khoa. Nhiều trường hợp thị trường đã định giá trước dữ liệu, tạo ra hiện tượng “mua tin đồn, bán sự thật”. Bên cạnh đó, các thành phần phụ của NFP như mức tăng lương cũng có tiếng nói rất lớn. Nếu lương tăng mạnh, áp lực lạm phát tăng, khiến USD tiếp tục được hỗ trợ.

4. Các cặp tiền tệ chịu ảnh hưởng mạnh nhất từ Non-Farm

Ngay sau khi NFP được công bố, thanh khoản thị trường thường tăng đột biến. Những tài sản nhạy cảm với đồng USD như EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY,… và đặc biệt là vàng (XAU/USD) là nhóm chịu tác động rõ rệt nhất.

• EUR/USD: cặp giao dịch phổ biến nhất, thường dao động 50–100 pip ngay sau tin.
• USD/JPY: nhạy cảm với dòng tiền trú ẩn và lãi suất Mỹ.
• GBP/USD: chịu ảnh hưởng kép từ dữ liệu Mỹ và Anh.
• XAU/USD: Vàng và USD thường có mối quan hệ nghịch biến. Khi NFP tốt, kỳ vọng lãi suất tăng sẽ khiến chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng tăng lên. Do đó, vàng thường chứng kiến những cú giảm sâu ngay sau khi NFP được công bố, đôi khi vài chục USD chỉ trong vài phút.

Lưu ý:

Whipsaw là cạm bẫy lớn nhất trong giao dịch tin NFP. Hiện tượng này xảy ra khi các thành phần của báo cáo đưa ra tín hiệu trái chiều. Ví dụ:

• việc làm mới tăng mạnh → tốt cho USD
• nhưng thu nhập trung bình theo giờ lại giảm → xấu cho USD

Sự mâu thuẫn này khiến thị trường không thể xác định hướng đi rõ ràng ngay lập tức. Kết quả là giá giật lên – giật xuống liên tục, quét cả lệnh mua và bán trước khi hình thành xu hướng thực sự.

5. Chiến lược giao dịch xung quanh Non-Farm

Giao dịch trong thời điểm NFP luôn tiềm ẩn rủi ro lớn vì thị trường biến động mạnh và khó đoán. Do đó, việc chuẩn bị trước khi tin ra đóng vai trò vô cùng quan trọng. Có hai hướng tiếp cận phổ biến mà nhà giao dịch thường áp dụng:

Cách 1: Chiến lược chờ đợi sự ổn định

Đây là phương pháp an toàn và phù hợp với phần lớn nhà giao dịch, đặc biệt là những người không muốn lao vào giai đoạn thị trường nhiễu loạn ngay khi tin ra. Thay vì dự đoán kết quả NFP, nhà giao dịch kiên nhẫn đợi thị trường phản ứng xong, thường khoảng 15–30 phút sau thời điểm công bố.

Ưu điểm:

• Giảm thiểu rủi ro trượt giá.
• Hạn chế tình trạng spread giãn rộng bất thường.
• Tránh được biến động hỗn loạn đầu tiên khi thị trường chưa hình thành xu hướng thực sự.

Cách thực hiện:

Quan sát nến 15 phút hoặc 30 phút sau khi tin ra. Nếu cây nến đóng cửa với thân mạnh, xác nhận hướng đi rõ ràng và phá vỡ các vùng hỗ trợ hoặc kháng cự quan trọng, nhà giao dịch có thể vào lệnh thuận theo xu hướng mới hình thành. Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào sự rõ ràng của thị trường thay vì hành động theo cảm tính.

Cách 2: Chiến lược đặt lệnh chờ hai đầu

Chiến lược này tận dụng đặc điểm quen thuộc của NFP: biến động mạnh và bất ngờ. Nhà giao dịch không cần dự đoán hướng đi của giá, chỉ cần đặt một lệnh Buy Stop phía trên vùng tích lũy và một lệnh Sell Stop phía dưới vùng tích lũy trước khi tin ra.

Nếu tin tạo ra cú bứt phá rõ ràng theo một hướng, lệnh tương ứng sẽ được kích hoạt và mang lại cơ hội lớn trong thời gian ngắn.

Rủi ro:

• Thị trường rất dễ tạo ra hiện tượng “Whipsaw” – giật lên giật xuống trong biên độ rộng, khiến cả hai lệnh bị quét.
• Spread mở rộng có thể gây khớp lệnh ở mức giá xấu.
• Đòi hỏi kỷ luật cao và khả năng quản lý rủi ro chặt chẽ.

Chiến lược này chỉ phù hợp với người đã quen với nhịp tin NFP và chấp nhận mức biến động lớn.

Trong thực tế, nhiều trader không giao dịch dựa trên phản ứng ban đầu của giá, mà quan tâm nhiều hơn đến dữ liệu phụ như mức lương trung bình hoặc tỷ lệ thất nghiệp. Việc so sánh những con số này với dự báo trước đó giúp họ đánh giá chính xác hơn kỳ vọng của thị trường và đưa ra quyết định sáng suốt.

6. Những rủi ro tiềm ẩn và nguyên tắc quản trị vốn

Giao dịch trong thời điểm Non-Farm Payroll giống như lái xe ở tốc độ cao, chỉ một quyết định sai lầm cũng đủ khiến tài khoản bốc hơi. Để tránh những rủi ro không đáng có, người giao dịch cần hiểu rõ các mối nguy thường gặp dưới đây.

• Giãn Spread: Ngay khi tin được công bố, spread có thể mở rộng mạnh từ mức vài pips lên đến hàng chục pips. Điều này đồng nghĩa với việc lệnh của bạn có thể bị khớp trong tình trạng lỗ đáng kể dù chưa kịp làm gì. Đây là rủi ro xảy ra ở hầu hết các sàn, đặc biệt trong giai đoạn thị trường cực kỳ biến động.
• Trượt giá: Slippage xuất hiện khi thị trường di chuyển quá nhanh và không còn thanh khoản tại mức giá mong muốn. Ví dụ: bạn đặt Stop Loss tại 1.1000, nhưng giá lao dốc và chỉ có thanh khoản tại 1.0980. Kết quả là lệnh thoát ở mức giá tệ hơn dự kiến. Slippage là điều gần như không thể tránh khỏi khi giao dịch tin mạnh như NFP.
• Tâm lý FOMO: Nhìn giá chạy mạnh, nhiều trader nhảy vào thị trường chỉ vì sợ bỏ lỡ cơ hội. Tuy nhiên, hành động này dễ dẫn đến việc mua ngay đỉnh hoặc bán đúng đáy, nhất là khi thị trường đảo chiều nhanh sau cú nến đầu tiên.

Nguyên tắc vàng để giảm thiểu rủi ro: 

• Giảm khối lượng giao dịch xuống còn 1/2 hoặc 1/3 so với ngày bình thường để hạn chế mức thua lỗ tối đa.
• Luôn đặt Stop Loss, dù thị trường biến động mạnh đến đâu. Giao dịch tin mà không có Stop Loss giống như đi dây mà không có lưới an toàn.
• Nếu không hiểu rõ dữ liệu, hãy đứng ngoài quan sát. Thị trường NFP thường phản ứng theo logic kinh tế, nhưng cũng có lúc biến động hỗn loạn. Không có lý do gì phải mạo hiểm khi không nắm chắc tình hình.

Kết luận

Non-Farm Payrolls không đơn thuần là một chỉ số kinh tế, nó là một cuộc chơi về tâm lý và kỳ vọng. Thị trường không phản ứng với con số, thị trường phản ứng với việc con số đó khác với kỳ vọng như thế nào. Để giao dịch hiệu quả trong kỳ NFP, nhà giao dịch cần sự kiên nhẫn để nghiên cứu dữ liệu lịch sử và sự kỷ luật để không bị cuốn vào nhịp độ hỗn loạn khi tin ra. Có những thời điểm, lựa chọn đứng ngoài một thị trường quá biến động chính là quyết định sáng suốt nhất.