Gap là gì? Phân loại và cách giao dịch Gap

Có những khoảnh khắc trong giao dịch mà giá di chuyển đột ngột, bỏ qua một vùng giá nhất định mà không có bất kỳ giao dịch nào xảy ra ở đó. Hiện tượng này được gọi là Gap. Đây không chỉ là một bất thường của biểu đồ giá, mà còn là manh mối quan trọng phản ánh tâm lý thị trường, dòng tiền và lực cung cầu ẩn sau biến động. Việc hiểu rõ bản chất của gap và cách giao dịch với nó là một kỹ năng quan trọng giúp nhà giao dịch đọc vị thị trường và nắm bắt cơ hội sớm hơn người khác.

1. Gap là gì?

Gap, hay còn gọi là khoảng trống giá, là sự chênh lệch giữa giá đóng cửa của phiên giao dịch trước và giá mở cửa của phiên tiếp theo, tạo nên một khoảng trắng trên biểu đồ giá mà không có giao dịch nào diễn ra ở mức giá đó.

Ví dụ: Trên thị trường chứng khoán, gap thường xuất hiện sau phiên đóng cửa do tin tức, báo cáo tài chính hoặc biến động tâm lý của nhà đầu tư trong thời gian thị trường nghỉ.

2. Cơ chế hình thành Gap

Gap xuất hiện khi cân bằng cung – cầu trên thị trường bị phá vỡ nghiêm trọng trong một khoảng thời gian ngắn, thường là khi thị trường đóng cửa hoặc trong những thời điểm có sự kiện, tin tức kinh tế quan trọng.

• Tin tức bất ngờ: Những yếu tố như biến động địa chính trị, công bố dữ liệu kinh tế vĩ mô, hay báo cáo lợi nhuận đột biến của doanh nghiệp có thể làm dấy lên làn sóng mua hoặc bán mạnh mẽ. Sự tích tụ lệnh trong thời gian ngắn khiến giá mở cửa nhảy vọt lên hoặc rơi mạnh, tạo ra khoảng trống giá rõ rệt.
• Thanh khoản thấp: Trong các thị trường hoạt động liên tục như Crypto, gap đôi khi hình thành do sự sụt giảm thanh khoản tạm thời, khiến một lệnh mua/bán lớn có thể dịch chuyển giá đáng kể, tạo ra khoảng trống giữa hai cây nến liên tiếp.
• Hiệu ứng mở phiên: Gap cuối tuần hoặc Gap mở phiên là ví dụ điển hình khi thị trường phản ứng với tin tức tích lũy trong kỳ nghỉ.

3. Các loại Gap phổ biến và ý nghĩa trong giao dịch

Việc hiểu rõ và phân loại các loại gap là bước quan trọng giúp nhà giao dịch xác định bối cảnh thị trường, dự đoán hành vi giá tiếp theo, và đánh giá khả năng lấp gap. Mỗi loại gap mang một ý nghĩa riêng, phản ánh tâm lý và sức mạnh của dòng tiền tại từng giai đoạn của xu hướng.

3.1. Gap phổ thông

• Đặc điểm: Gap này thường xuất hiện trong giai đoạn giá đi ngang hoặc vùng tích lũy, khi cung và cầu gần như cân bằng. Khoảng trống giá nhỏ, ít có sự đột biến về khối lượng giao dịch, và không gắn liền với sự kiện hay tin tức đặc biệt nào.
• Ý nghĩa: Đây là loại gap không mang giá trị dự báo xu hướng. Nó đơn giản phản ánh sự dao động ngẫu nhiên của thị trường trong ngắn hạn hoặc sự thiếu thanh khoản tạm thời.
• Khả năng lấp gap: Rất cao. Do không có động lực mạnh mẽ từ dòng tiền, gap phổ thông thường được lấp đầy nhanh chóng khi giá quay lại vùng giao dịch trước đó. Nhà giao dịch giàu kinh nghiệm thường không sử dụng loại gap này để xác định xu hướng, mà chỉ coi đó là tín hiệu phụ trong quá trình quan sát thị trường.

3.2. Gap phá vỡ

• Đặc điểm: Gap phá vỡ xuất hiện ngay sau giai đoạn tích lũy hoặc khi giá phá vỡ vùng hỗ trợ/kháng cự quan trọng. Đặc trưng của loại gap này là khối lượng giao dịch tăng đột biến, cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ trong cán cân cung – cầu.
• Ý nghĩa: Đây là tín hiệu khởi đầu của một xu hướng mới. Khi xuất hiện gap phá vỡ, thị trường thường chuyển từ trạng thái tích lũy sang xu hướng tăng hoặc giảm rõ rệt. Nhà giao dịch chuyên nghiệp coi đây là dấu hiệu xác nhận breakout thật sự, đặc biệt khi đi kèm khối lượng lớn và hành động giá mạnh mẽ.
• Khả năng lấp gap: Thấp. Do xu hướng mới vừa được hình thành, lực mua hoặc bán mạnh khiến giá khó quay lại vùng gap trong ngắn hạn. Ngược lại, khu vực gap này thường trở thành vùng hỗ trợ hoặc kháng cự mới, đóng vai trò quan trọng trong việc xác định điểm vào và thoát lệnh.

3.3. Gap tiếp diễn

• Đặc điểm: Gap tiếp diễn thường xuất hiện ở giữa một xu hướng đang diễn ra mạnh mẽ. Khoảng trống giá có kích thước vừa phải, khối lượng giao dịch duy trì ở mức ổn định hoặc tăng nhẹ, cho thấy động lực xu hướng vẫn đang được củng cố.
• Ý nghĩa: Phản ánh sự đồng thuận cao của thị trường, phe thắng thế đang tiếp tục chiếm ưu thế và sẵn sàng đẩy giá đi xa hơn. Thông thường, loại gap này xuất hiện ở khoảng giữa của xu hướng, nên nhà giao dịch có thể ước lượng tương đối mục tiêu giá tiếp theo dựa trên biên độ di chuyển trước đó.
• Khả năng lấp gap: Thấp trong ngắn hạn. Gap này thường chỉ được lấp khi xu hướng bước vào giai đoạn suy yếu hoặc đảo chiều. Trong khi xu hướng còn mạnh, việc giá quay lại lấp gap là rất hiếm.

3.4. Gap kiệt sức

• Đặc điểm: Gap này xuất hiện ở giai đoạn cuối của một xu hướng kéo dài, khi thị trường đã di chuyển mạnh trong thời gian dài và tâm lý nhà đầu tư đạt đến đỉnh điểm. Loại gap này thường có kích thước lớn bất thường, đôi khi đi kèm với khối lượng giao dịch tăng đột biến hoặc biến động thất thường.
• Ý nghĩa: Đây là tín hiệu cảnh báo sớm cho sự đảo chiều xu hướng. Gap kiệt sức cho thấy phe đang kiểm soát xu hướng đang dần kiệt sức, trong khi phe đối lập bắt đầu gia tăng áp lực. Ngay sau khi gap này xuất hiện, giá thường không thể duy trì đà di chuyển và bắt đầu xuất hiện tín hiệu đảo chiều như nến đảo chiều, phân kỳ hoặc giảm khối lượng.
• Khả năng lấp gap: Rất cao. Nó thường bị lấp đầy nhanh chóng chỉ sau vài phiên giao dịch, do dòng tiền đảo chiều mạnh và lực chốt lời lan rộng. Nhà giao dịch chuyên nghiệp thường xem đây là cơ hội quan sát để chuẩn bị vị thế ngược xu hướng, nhưng luôn cần tín hiệu xác nhận rõ ràng trước khi vào lệnh.

4. Hướng dẫn cách giao dịch hiệu quả với Gap

Giao dịch gap yêu cầu sự kết hợp giữa phân tích kỹ thuật và hiểu biết tâm lý thị trường. Không phải mọi gap đều đáng giao dịch, và mỗi loại cần một chiến lược riêng phù hợp với bối cảnh.

4.1. Giao dịch gap phá vỡ

Đây là cơ hội mạnh nhất, thường báo hiệu sự khởi đầu của xu hướng mới.

Bối cảnh: Gap xuất hiện sau giai đoạn tích lũy hoặc tại vùng kháng cự/hỗ trợ quan trọng, kèm khối lượng tăng đột biến.

Điểm vào lệnh:

• Cách 1: Mở vị thế ngay khi gap hình thành, tận dụng động lượng mạnh, tuy nhiên cách này sẽ mạo hiểm hơn.
• Cách 2: Chờ giá quay lại kiểm tra vùng gap, xác nhận vai trò hỗ trợ/kháng cự mới rồi mới vào lệnh thuận xu hướng. Cách này nhà giao dịch cần kiên nhẫn chờ đợi, nhưng bù lại điểm vào lệnh an toàn hơn.

Cắt lỗ: Đặt stop-loss ở phía đối diện của gap, vì vùng gap đóng vai trò kháng cự tự nhiên.

Chốt lời: Tùy vào mục tiêu lợi nhuận, hoặc có thể chốt lời theo tỷ lệ R:R là 1:2 , 1:3.

4.2. Giao dịch gap lấp đầy

Điều này xuất phát từ tính chất cân bằng của thị trường: khi giá mở cửa lệch so với vùng giao dịch trước đó, lực cung – cầu sẽ nhanh chóng điều chỉnh để đưa giá trở lại trạng thái ổn định.dựa trên giả định giá sẽ quay lại lấp khoảng trống để cân bằng cung cầu.

Bối cảnh: Gap xuất hiện trong vùng đi ngang hoặc ở cuối xu hướng kéo dài.

Điểm vào lệnh:

• Gap up: Ưu tiên bán để kỳ vọng giá quay xuống lấp gap.
• Gap down: Ưu tiên mua để kỳ vọng giá bật lên lấp gap.

Dừng lỗ: Đặt stop loss cao hơn một chút với lệnh bán hoặc thấp hơn một chút với lệnh mua so với mức giá mở cửa tạo gap, nhằm tránh nhiễu trong ngày.

Chốt lời: Chốt lời khi giá quay về vùng đóng cửa phiên trước hoặc khi nến trước gap được lấp đầy hoàn toàn.

5. Những sai lầm phổ biến khi giao dịch với Gap

Dưới đây là bốn sai lầm nghiêm trọng nhất mà các nhà giao dịch thường mắc phải khi áp dụng chiến lược giao dịch với gap:

• Cố gắng bắt đỉnh/bắt đáy khi gap xuất hiện: Sai lầm này xuất phát từ việc đánh giá thấp động lực thị trường. Sau khi gap hình thành do sự kiện hoặc tin tức mạnh mẽ, xu hướng có thể tiếp tục di chuyển mạnh hơn nhiều so với dự đoán, khiến các lệnh giao dịch ngược xu hướng bị tổn thất nặng nề.
• Không xác nhận bằng khối lượng và xu hướng tổng thể: Giao dịch chỉ dựa vào hình thái của gap mà bỏ qua các yếu tố xác nhận quan trọng như: khối lượng giao dịch và bối cảnh xu hướng tổng thể, dẫn đến tín hiệu sai.
• Thiếu kỷ luật stop-loss: Đây là sai lầm gây rủi ro cao nhất. Khi gap xuất hiện và đi ngược hướng vị thế giao dịch, thị trường có thể di chuyển đột ngột và mạnh mẽ. Việc thiếu kỷ luật đặt lệnh dừng lỗ có thể khiến tài khoản cháy rất nhanh, đặc biệt trong các thị trường có đòn bẩy và biến động cao như crypto.
• Hiểu sai về hiện tượng lấp gap: Nhà giao dịch thường nhầm lẫn khi cho rằng mọi gap đều bị lấp đầy. Sự thật là không phải mọi gap đều bị lấp. Hơn nữa, ngay cả khi có khả năng lấp gap, thời điểm lấp cũng không thể đoán chính xác, dẫn đến việc nắm giữ vị thế quá lâu hoặc vào lệnh sai thời điểm.

Kết luận

Gap đóng vai trò là tấm gương phản chiếu trực tiếp cảm xúc tập thể và mức độ mất cân bằng cung cầu trên thị trường. Khi được đọc hiểu và sử dụng một cách chính xác, gap trở thành một công cụ phân tích cực kỳ lợi hại trong tay nhà giao dịch. Tuy nhiên, cần phải nhấn mạnh rằng gap không phải là một tín hiệu thần kỳ để vào lệnh một cách mù quáng. Sức mạnh thực sự của gap chỉ được phát huy tối đa khi nó được kết hợp chặt chẽ cùng với phân tích xu hướng tổng thể, xác nhận khối lượng giao dịch và các vùng giá kỹ thuật quan trọng. Chúc bạn giao dịch thành công!