Mô hình đáy tròn là gì? Cách giao dịch với mô hình đáy tròn

Trong giao dịch tài chính – đặc biệt là thị trường Forex – việc hiểu và sử dụng thành thạo các mô hình giá là yếu tố cốt lõi để dự đoán xu hướng và đưa ra quyết định đúng thời điểm. Trong số những mô hình đảo chiều phổ biến, mô hình đáy tròn là một mô hình báo hiệu đáng tin cậy cho thấy thị trường đang dần chuyển từ giảm sang tăng. Mô hình này không xuất hiện một cách ngẫu nhiên, nó hình thành khi tâm lý bi quan suy yếu và lực mua bắt đầu quay trở lại, tạo ra một đường cong giá mềm mại trên biểu đồ.

1. Mô hình đáy tròn là gì?

Mô hình đáy tròn (Rounding Bottom) đại diện cho một quá trình chuyển tiếp dần dần từ xu hướng giảm sang xu hướng tăng, thường hình thành sau một giai đoạn giá giảm kéo dài. Hình dạng của nó giống như chữ “U” hoặc một chiếc bát úp ngược, với phần đáy cong tròn thay vì sắc nhọn như các mô hình đảo chiều khác.

Sự xuất hiện của mô hình này cho thấy phe bán đã dần mất đi quyền kiểm soát, và sau một giai đoạn đi ngang tích lũy, phe mua bắt đầu chiếm ưu thế để đẩy giá đi lên.

Trong phân tích kỹ thuật, mô hình này thuộc nhóm các mô hình đảo chiều dài hạn, thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, thậm chí lâu hơn trên các khung thời gian lớn như daily hoặc weekly.

2. Tâm lý thị trường đằng sau mô hình

Mô hình đáy tròn phản ánh một cuộc chiến giữa bên mua và bên bán, diễn ra theo ba giai đoạn rõ rệt:

• Giai đoạn suy kiệt: Sau một xu hướng giảm dài, áp lực bán bắt đầu yếu dần. Những người muốn bán đã bán hết, và những người còn giữ tài sản không muốn chấp nhận mức giá thấp hơn nữa. Thị trường lúc này không còn nhiều động lực để tiếp tục giảm sâu.
• Giai đoạn tích lũy: Giá bắt đầu dao động trong phạm vi hẹp với khối lượng giao dịch giảm mạnh. Bề ngoài, thị trường có vẻ đang ngủ, nhưng thực tế đây là giai đoạn các dòng tiền lớn âm thầm tích lũy, chuẩn bị cho một chu kỳ tăng mới. Sự ổn định này tạo nên phần đáy cong đặc trưng của mô hình.
• Giai đoạn bứt phá: Khi niềm tin quay trở lại, lực mua tăng dần khiến giá bắt đầu nhích lên ổn định. Một khi giá vượt qua vùng kháng cự quan trọng – thường được gọi là đường cổ – xu hướng tăng mới được xác nhận rõ ràng. Đây là thời điểm thị trường chuyển từ trạng thái tích lũy sang tăng trưởng mạnh.

3. Cách xác định mô hình đáy tròn trên biểu đồ

Để một mô hình đáy tròn được đánh giá là đáng tin cậy trong thực tế, nó cần hội tụ đầy đủ các yếu tố cấu trúc sau:

3.1. Xu hướng trước đó

Mô hình đáy tròn chỉ có ý nghĩa khi xuất hiện sau một xu hướng giảm rõ ràng. Xu hướng giảm càng kéo dài thì khả năng giá bứt phá mạnh mẽ sau khi mô hình hoàn thiện càng cao. Lý do là lực bán đã cạn kiệt dần, trong khi áp lực mua tiềm ẩn ngày càng tích tụ.

3.2. Phần đáy mềm mại

Đây là dấu hiệu nhận diện đặc trưng nhất của mô hình. Thay vì hình dạng chữ V sắc nhọn, giá trượt xuống và tạo đáy theo dạng vòng cung mượt mà. Giai đoạn tích lũy này thường diễn ra trong thời gian dài, có thể vài tuần, vài tháng, thậm chí hàng năm trên các khung thời gian lớn như D1 hoặc W1. Chính sự hình thành từ từ này phản ánh quá trình chuyển đổi tâm lý tự nhiên của thị trường.

3.3. Đường kháng cự

Đường kháng cự (Neckline) là mức giá cao nhất được thiết lập trước khi thị trường tạo đáy tròn. Khi kẻ một đường ngang qua đỉnh này, ta có đường cổ – ranh giới phân chia giữa giai đoạn tích lũy và giai đoạn bùng nổ. Chỉ khi giá phá vỡ neckline một cách dứt khoát, mô hình mới thực sự được xác nhận.

3.4. Khối lượng giao dịch

Trong phân tích kỹ thuật, hành động giá đôi khi có thể gây nhiễu, nhưng khối lượng giao dịch luôn là yếu tố ít bị đánh lừa nhất. Khối lượng phản ánh trực tiếp dòng tiền và mức độ quan tâm của thị trường.

• Khối lượng giảm dần trong giai đoạn giá trượt xuống đáy.
• Khối lượng thấp nhất quanh vùng đáy.
• Khối lượng tăng trở lại khi giá bứt lên khỏi đáy và hướng tới neckline.

4. Cách giao dịch với mô hình đáy tròn

Giao dịch với mô hình đáy tròn tập trung vào việc tận dụng tín hiệu đảo chiều để mở vị thế mua. Dưới đây là các bước quan trọng giúp triển khai mô hình này hiệu quả.

Bước 1: Xác nhận tín hiệu

Điều quan trọng nhất là đợi giá phá vỡ neckline bằng một cây nến đóng cửa mạnh và đi kèm sự gia tăng khối lượng. Đây là dấu hiệu cho thấy lực mua đã thực sự quay trở lại.

Nên tránh vào lệnh quá sớm khi giá còn ở vùng đáy cong, bởi giai đoạn này thường kéo dài, giá dao động ngang liên tục và rất dễ bị cuốn vào các cú biến động giả gây thua lỗ.

Bước 2: Điểm vào lệnh

Có hai cách vào lệnh hiệu quả:

• Mua khi Breakout: Vào lệnh ngay khi một cây nến đóng cửa vượt qua đường cổ với khối lượng giao dịch lớn. Đây là cách tiếp cận dành cho những người không muốn bỏ lỡ cơ hội.
• Mua khi kiểm tra lại: Sau khi phá vỡ, giá thường có xu hướng quay lại retest vùng kháng cự cũ – nay đã trở thành hỗ trợ. Đây là điểm vào lệnh an toàn nhất và tối ưu hóa tỷ lệ Risk/Reward.

Bước 3: Điểm dừng lỗ

• Dưới mức thấp nhất của nến breakout.
• Hoặc an toàn hơn là dưới vùng đáy gần nhất của sườn dốc bên phải mô hình. Nếu giá quay đầu xuyên thủng vùng này, cấu trúc đáy tròn chính thức bị phá vỡ.

Bước 4: Chốt lời

Mục tiêu lợi nhuận thường được tính bằng khoảng cách từ đáy thấp nhất của mô hình đến đường cổ. Sau đó, lấy khoảng cách này cộng dồn từ điểm phá vỡ đi lên.

5. Những lưu ý khi giao dịch với mô hình đáy tròn

Không có mô hình nào đạt độ chính xác tuyệt đối 100%. Để tránh rơi vào bẫy thị trường khi giao dịch với mô hình đáy tròn, cần đặc biệt chú ý những điểm sau:

• Tránh vào lệnh quá sớm: Nhiều nhà giao dịch bị cám dỗ mua ngay tại vùng đáy cong vì nghĩ rằng mức giá này quá hời. Tuy nhiên, giai đoạn đi ngang có thể kéo dài rất lâu, thậm chí giá vẫn có thể giảm sâu hơn. Chỉ nên cân nhắc giao dịch khi mô hình đã hình thành khoảng 70–80%, hoặc chờ tín hiệu phá vỡ rõ ràng để xác nhận rằng xu hướng đảo chiều đã bắt đầu.
• Luôn kiểm tra sự xác nhận từ Volume: Một cú breakout khỏi đường cổ mà không đi kèm sự tăng mạnh về khối lượng thường là tín hiệu giả. Trong trường hợp này, cần hết sức thận trọng, bởi giá rất dễ quay đầu và rơi trở lại bên dưới neckline.
• Xem xét bối cảnh thị trường chung: Ngay cả khi mô hình đáy tròn đã hoàn thiện đẹp, xác suất thành công vẫn sẽ giảm đáng kể nếu thị trường chung đang chìm trong xu hướng giảm mạnh.
• Kiên nhẫn là yếu tố then chốt: Mô hình đáy tròn hình thành chậm và tiến triển từ tốn. Nếu là một scalper giao dịch siêu ngắn hạn, mẫu hình này có thể không phù hợp. Nhưng với swing trader đây lại là một mô hình có tiềm năng mang lại lợi nhuận lớn.

6. Phân biệt giữa mô hình đáy tròn và mô hình cốc tay cầm

Nhiều nhà giao dịch dễ nhầm lẫn hai mô hình này vì chúng có hình dạng khá giống nhau. Thực tế, mô hình Cốc tay cầm là một biến thể nâng cao của đáy tròn.

• Đáy tròn: Sau khi giá hoàn thành cấu trúc đáy và phá vỡ đường cổ, xu hướng tăng thường diễn ra ngay lập tức, ít có nhịp nghỉ.
• Cốc tay cầm: Giá vẫn hình thành đáy tròn như bình thường, nhưng khi chạm khu vực đường cổ, thị trường không bứt phá ngay. Thay vào đó, xuất hiện một nhịp điều chỉnh nhẹ tạo thành tay cầm. Nhịp này đóng vai trò rũ bỏ những nhà đầu tư yếu tâm lý trước khi giá tăng mạnh mẽ hơn.

Nhận diện được phần tay cầm giúp nhà giao dịch có thêm một điểm vào lệnh an toàn hơn, bởi nó cho thấy thị trường đã thanh lọc đủ áp lực bán và sẵn sàng cho một xu hướng tăng bền vững.

Kết luận

Giao dịch tài chính là một hành trình dài, và những người hiểu được quy luật của sự tích lũy thường là những người chiến thắng bền vững. Mô hình đáy tròn chính là công cụ giá trị giúp nhà giao dịch nắm bắt những xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ và ổn định nhất của thị trường.