Nội dung chính
Trong vô số mô hình nến, chỉ một số ít thực sự đáng tin cậy và xuất hiện thường xuyên. Những mô hình này giúp nhận diện sớm điểm đảo chiều hoặc tín hiệu xu hướng tiếp tục, đặc biệt khi kết hợp đúng ngữ cảnh thị trường. Dưới đây là 10 mô hình nến đáng tin cậy và được sử dụng rộng rãi nhất trong Forex, chứng khoán và crypto.
1. Pin Bar
Đặc điểm: Pin Bar là mô hình nến có thân rất nhỏ, bóng nến dài đặc biệt kéo về một phía. Bóng nến này phải dài ít nhất gấp hai lần thân nến.
- Nếu bóng nến dài nằm phía dưới → Pin Bar tăng.
- Nếu bóng nến dài nằm phía trên → Pin Bar giảm.
Cấu trúc này cho thấy trong phiên giao dịch đã có thời điểm giá bị đẩy mạnh theo một hướng, nhưng cuối cùng bị lực đối lập đưa về gần vùng mở cửa.
Ý nghĩa: Pin Bar thể hiện sự từ chối giá mạnh.
- Pin Bar tăng: phe bán đã cố gắng kéo giá xuống sâu nhưng bị phe mua đẩy ngược lên → đáy bị từ chối.
- Pin Bar giảm: phe mua đã đẩy giá lên cao nhưng không giữ được, bị phe bán phản công mạnh → đỉnh bị từ chối.
Do đó, Pin Bar thường báo hiệu khả năng đảo chiều cao, nhất là khi xuất hiện ở vùng hỗ trợ/kháng cự mạnh.
Cách giao dịch:
- Không vào lệnh chỉ vì thấy Pin Bar xuất hiện đơn lẻ.
- Tín hiệu mạnh nhất khi Pin Bar xuất hiện tại kháng cự/hỗ trợ, vùng cung-cầu, đường MA quan trọng hoặc các ngưỡng Fibonacci.
- Chờ nến xác nhận tiếp theo để mở vị thế.
- Stop-loss nên đặt dưới đáy của Pin Bar tăng hoặc trên đỉnh của Pin Bar giảm để tránh quét.

2. Engulfing
Đặc điểm: Mô hình này gồm hai nến, trong đó nến thứ hai hoàn toàn nhấn chìm thân nến thứ nhất.
Có hai biến thể:
- Bullish Engulfing: nến tăng lớn nhấn chìm nến giảm.
- Bearish Engulfing: nến giảm lớn nhấn chìm nến tăng.
Ý nghĩa: Engulfing thể hiện sự thay đổi lực lượng đột ngột:
- Bullish Engulfing cho thấy phe mua đã chiếm ưu thế và hoàn toàn kiểm soát cuộc chơi.
- Bearish Engulfing cho thấy phe bán áp đảo phe mua tại vùng đỉnh.
Khi thân nến thứ hai càng lớn, đặc biệt nếu nuốt cả râu nến trước đó, lực đảo chiều càng mạnh.
Cách giao dịch:
- Vào lệnh sau khi nến Engulfing đóng cửa, hoặc chờ giá retest vùng mô hình để có điểm vào an toàn.
- Volume tăng đột biến đi kèm là dấu hiệu xác nhận mạnh.
- Stop-loss đặt dưới đáy mô hình với Bullish hoặc trên đỉnh mô hình với Bearish.
- Kết hợp kháng cự/hỗ trợ hoặc MA để gia tăng xác suất thắng.

3. Doji
Đặc điểm: Doji hình thành khi giá mở cửa và đóng cửa gần như giống nhau, tạo dạng hình chữ thập. Bóng nến có thể dài hoặc ngắn tùy loại.
Các biến thể:
- Dragonfly Doji có bóng dưới dài.
- Gravestone Doji có bóng trên dài.
- Long-legged Doji có hai bóng dài.
Ý nghĩa: Thị trường đang ở trạng thái cân bằng tạm thời hoặc sự do dự tột độ. Không phe nào giành được quyền kiểm soát.
Cách giao dịch:
- Không vào lệnh ngay khi thấy Doji.
- Chờ nến xác nhận sau Doji để quyết định hướng giao dịch.
- Doji xuất hiện ở đỉnh → cảnh báo giảm.
- Doji xuất hiện ở đáy → cảnh báo tăng.
- Khi Doji kết hợp với hỗ trợ/kháng cự hoặc vùng cung-cầu, tín hiệu càng mạnh.

4. Morning Star và Evening Star
Đặc điểm: Đây là cụm 3 nến đảo chiều mạnh mẽ xuất hiện ở vùng đỉnh hoặc đáy.
- Nến đầu: thân dài, theo hướng xu hướng hiện tại.
- Nến giữa: thân nhỏ, thể hiện sự do dự (có thể là Doji).
- Nến cuối: đảo chiều mạnh, đóng cửa vượt 50% thân nến đầu.
Ý nghĩa:
- Morning Star: báo hiệu sự suy yếu của phe bán, phe mua đang kiểm soát trở lại → khả năng đảo chiều tăng cao.
- Evening Star: báo hiệu phe mua mất động lực, phe bán bắt đầu áp đảo → khả năng đảo chiều giảm rõ rệt.
Cách giao dịch:
- Chờ nến thứ ba đóng cửa để xác nhận mô hình.
- Stop-loss đặt dưới đáy của Morning Star hoặc trên đỉnh của Evening Star.
- Độ tin cậy cao hơn nếu mô hình xuất hiện tại vùng hỗ trợ/kháng cự hoặc phân kỳ của RSI/MACD.

5. Tweezer Tops và Tweezer Bottoms
Đặc điểm: Mô hình gồm hai nến có đỉnh bằng nhau (Tweezer Tops) hoặc đáy bằng nhau (Tweezer Bottoms). Điều đặc biệt là thị trường đã hai lần thử phá mức giá đó nhưng thất bại.
Ý nghĩa: Tweezer thể hiện rằng vùng giá đó là ngưỡng tâm lý rất mạnh.
- Tại đỉnh → phe bán kiên quyết bảo vệ mức giá cao.
- Tại đáy → phe mua hấp thụ toàn bộ lực bán.
Cách giao dịch:
- Chờ nến xác nhận tiếp theo để vào lệnh an toàn.
- Tweezer Bottom kết hợp với RSI quá bán cho tín hiệu mua mạnh.
- Tweezer Tops kết hợp RSI quá mua → tín hiệu bán hiệu quả.

6. Inside Bar
Đặc điểm: Inside Bar gồm hai nến:
- Nến thứ nhất: nến mẹ (Mother Bar).
- Nến thứ hai: nằm hoàn toàn trong phạm vi của nến mẹ.
Ý nghĩa: Inside Bar thể hiện sự tích lũy, nén biến động, thị trường đang chờ bùng nổ. Đây thường là giai đoạn trước một cú breakout mạnh.
Cách giao dịch:
- Đặt Buy Stop trên đỉnh Mother Bar và Sell Stop dưới đáy Mother Bar.
- Khi giá phá vỡ khỏi phạm vi nến mẹ, xu hướng thường đi nhanh và mạnh.
- Kết hợp với xu hướng chính để tránh bị phá vỡ giả.

7. Piercing Line
Đặc điểm: Mô hình gồm hai nến:
- Nến đầu là nến giảm mạnh.
- Nến thứ hai mở cửa thấp hơn đáy nến đầu nhưng đóng cửa vượt 50% thân nến đó.
Ý nghĩa: Piercing Line cho thấy lực mua bắt đáy mạnh mẽ. Dù thị trường mở cửa với gap giảm mạnh, phe mua đã lật ngược tình thế và đẩy giá lên cao.
- Cách giao dịch:
- Vào lệnh mua khi nến thứ hai đóng cửa.
- Stop-loss dưới đáy mô hình.
- Tín hiệu mạnh nhất khi xuất hiện ở hỗ trợ hoặc sau chu kỳ giảm dài.

8. Dark Cloud Cover
Đặc điểm: Mô hình gồm hai nến đối lập:
- Nến đầu: nến tăng mạnh.
- Nến thứ hai: mở cửa cao hơn đỉnh nến đầu, nhưng đóng cửa dưới 50% thân nến trước → dấu hiệu bán mạnh.
Ý nghĩa: Đây là tín hiệu phe bán quay trở lại sau đợt tăng mạnh, cảnh báo đảo chiều giảm.
Cách giao dịch:
- Chờ nến thứ hai đóng cửa rồi mở lệnh bán.
- Stop-loss trên đỉnh mô hình.
- Theo dõi thêm volume: nếu volume cao → cảnh báo đảo chiều rõ ràng hơn.
- Nếu đi kèm phân kỳ giảm trên MACD hoặc RSI quá mua, tín hiệu càng mạnh.

9. Three White Soldiers và Three Black Crows
Đặc điểm: Mô hình gồm 3 nến thân dài liên tiếp:
- Three White Soldiers: 3 nến tăng mạnh liên tục.
- Three Black Crows: 3 nến giảm mạnh liên tục.
Các nến có ít bóng nến và đóng cửa gần mức cực trị.
Ý nghĩa: Thể hiện một sự thay đổi cấu trúc thị trường cực kỳ mạnh mẽ và dứt khoát. Phe chiếm ưu thế đang áp đảo hoàn toàn và không cho đối phương cơ hội phản kháng.
- Three White Soldiers xuất hiện tại đáy → phe mua áp đảo hoàn toàn.
- Three Black Crows xuất hiện tại đỉnh → phe bán kiểm soát tuyệt đối.
Cách giao dịch:
- Không đuổi theo giá khi mô hình hoàn thành.
- Chờ giá hồi về 1/3 – 1/2 cụm nến để vào lệnh an toàn.
- Trong xu hướng mới, ưu tiên giao dịch thuận chiều với mô hình.

10. Marubozu
Đặc điểm: Marubozu là nến chỉ có thân, gần như không có bóng trên và dưới.
- Marubozu tăng: mở cửa thấp nhất – đóng cửa cao nhất.
- Marubozu giảm: mở cửa cao nhất – đóng cửa thấp nhất.
Ý nghĩa: Đây là tín hiệu cho thấy phe mua hoặc phe bán kiểm soát hoàn toàn trong phiên. Không có sự giằng co, chỉ có một phe chiến thắng tuyệt đối.
Cách giao dịch:
- Khi Marubozu phá vỡ vùng sideway hoặc vùng hợp nhất, đó là tín hiệu breakout mạnh.
- Trader có thể vào lệnh theo hướng phá vỡ, hoặc chờ retest để có điểm vào an toàn hơn.
- Stop-loss đặt phía dưới đối với Marubozu tăng hoặc phía trên đối với Marubozu giảm.

Kết luận
Hiểu và vận dụng thành thạo 10 mô hình nến này không chỉ giúp trader cải thiện tỷ lệ vào lệnh chính xác, mà còn rèn luyện khả năng cảm nhận tâm lý thị trường – yếu tố cốt lõi mà bất kỳ trader chuyên nghiệp nào cũng coi trọng. Và khi hiểu được tâm lý thị trường, trader sẽ hiểu cách thị trường vận hành. Từ đó, mọi quyết định giao dịch đều trở nên chủ động và tự tin hơn.


